Lia colera longáda dume. Li e hádía in colera launa. Li colere i insulte. Li cludía coleráta la janó. Lia filéru mortía i nun e morta. La corpu e morta, la anima e némortibla. Il e mortamorba, il na vivósa pla dé úna día. Il parle, i sua parle flue dulsa i jucunda. Mi facía la contracó na scriba, sedo buša. Il e bona parlentu. Stenta extra, il povía vide nur la extra craju da mia domu. Il lože extra la vilu. La extra da esa domu e pla bona ca sua intra. Il prompa facía, có mu volía, i mu dancía ad ilé por lua plene da ma opte. Céa mega brande! Cé sé brande? Lignu e bona brandažu. La feruma bastonu, cu cuše nella fornu, e nun branda calda. Il donía téi jesa réspondó o noa? Il exvadía exa la dormasalu i invadía a nella manžasalu. La ávo na défligía: lu nur défligía dé la arbolu, adfligía al domu i epafligía ad epa la tegu. Por omna caufáta funtó da šaju esa mercatistu addone sinpaga úna funtó da zuceru. Lernalibró oni deba na dialege, sedo dialerne. Il claidóme rozacolora superclaidó i teleraforma šapeló. In ma scribatablu sé trove quara tracarii. Lia snurabarbu e pla griza ca lia vangabarbu.
Esperanto
Lia kolero longe daŭris. ― Li estas hodiaŭ en kolera humoro. ― Li koleras kaj insultas. ― Li fermis kolere la pordon. ― Lia filo mortis kaj estas nun malviva. ― La korpo estas morta, la animo estas senmorta. ― Li estas morte malsana, li ne vivos pli, ol unu tagon. ― Li parolas, kaj lia parolo fluas dolĉe kaj agrable. ― Ni faris la kontrakton ne skribe, sed parole. ― Li estas bona parolanto. ― Starante ekstere, li povis vidi nur la eksteran flankon de nia domo. ― Li loĝas ekster la urbo. ― La ekstero de tiu ĉi homo estas pli bona, ol lia interno. ― Li tuj faris, kion mi volis, kaj mi dankis lin por la tuja plenumo de mia deziro. ― Kia granda brulo! kio brulas? ― Ligno estas bona brula materialo. ― La fera bastono, kiu kuŝis en la forno, estas nun brule varmega. ― Ĉu li donis al vi jesan respondon aŭ nean? Li eliris el la dormoĉambro kaj eniris en la manĝoĉambron. ― La birdo ne forflugis: ĝi nur deflugis de la arbo, alflugis al la domo kaj surflugis sur la tegmenton. ― Por ĉiu aĉetita funto da teo tiu ĉi komercisto aldonas senpage funton da sukero. ― Lernolibron oni devas ne tralegi, sed tralerni. ― Li portas rozokoloran superveston kaj teleroforman ĉapelon. ― En mia skribotablo sin trovas kvar tirkestoj. ― Liaj lipharoj estas pli grizaj, ol liaj vangharoj.
Wörter
la colera -- Ärger
dume -- dauern
colera -- ärgerlich
la launa -- Laune
colere -- ärgern
insulte -- beleidigen
clude -- schließen
colera -- ärgerlich
janu -- Tür
morte -- sterben
morta -- tot
corpu -- Körper
la anima -- Geist, Seele
némortibla -- unsterblich
mortamorba -- totkrank
la parle -- Sprechen
flue -- fließen
dulsa -- süß
jucunda -- angenehm
la contraca -- Vertrag
scriba -- schriftlich
feruma -- eisern
bastonu -- Stock, Stab
buša -- mündlich
parlentu -- Redner
extra -- außerhalb
la extra -- das Äußere
la intra -- das Innere
prompa -- sofort
dance -- danken
plene -- füllen, erfüllen
la opte -- Wunsch
sé brande -- brennen
lignu -- Holz
brandažu -- Brennmaterial
batonu -- Stab, Stock
cuše -- liegen
fornu -- Ofen
calda -- heiß
jesa résponda -- Ja-Antwort
noa -- nein (Antwort)
exvade -- hinausgehen
invade -- hineingehen
dormasalu -- Schlafzimmer
manžasalu -- Esszimmer
déflige -- wegfliegen
adflige -- hinfliegen
epaflige -- darauffliegen
tegu -- Dach
caufe -- kaufen
la funta -- Pfund
addone -- draufgeben
sinpaga -- umsonst, gratis, kostenlos
zuceru -- Zucker
lernalibru -- Lernbuch
dialege -- durchlesen
dialerne -- vollständig lernen
claidóme -- tragen
superclaidu -- Oberbekleidung
rosacolora -- rosa
teleraforma -- tellerförmig
šapelu -- Hut
scribatablu -- Schreibtisch
tracariu -- Schublade
sé trove -- sich befinden
snurabarbu -- Schnurbart
vangabarbu -- Backenbart
griza -- grau
§ 32 Euralinga
Il mula veza visite la specejon i récipe balda speceja modun. Ja lu sé occupe con mecanu e mecanistu, i ja lu sé occupe con cimíca e cemícistu. Nuntistó oni na pova name nuntentu, fysícistu oni na pova name fysícu. La fotisto fote mun, i sendeo ma foton a ma patro. Vinavitru e vitru, in cu antae sé troveva vinu o có oni uze por vinu; úna vitra da vinu e vitru plena da vinu. Apporté mé úna metró da negra telonu. Mu caufía deza ovumói. Esa riu e longa da dúcenta cilometri. Epa la marabordu ste masa da homi. Mula ávi flige nella harva a nella pla tepida landi. Epa la arboli sé trove mula ávi. Oliga homi sé sente pli feliza, ja tempa li vide la patió da sia paraloženti. Nella salu side nur oliga homi. "Da" posa alia vorta montre, ca esa vorta habe la significó da mesa.
Esperanto
Teatramanto ofte vizitas la teatron kaj ricevas baldaŭ teatrajn manierojn. ― Kiu okupas sin je meĥaniko, estas meĥanikisto, kaj kiu okupas sin je ĥemio, estas ĥemiisto. ― Diplomatiiston oni povas ankaŭ nomi diplomato, sed fizikiston oni ne povas nomi fiziko, ĉar fiziko estas la nomo de la scienco mem. ― La fotografisto fotografis min, kaj mi sendis mian fotografaĵon al mia patro. ― Glaso de vino estas glaso, en kiu antaŭe sin trovis vino, aŭ kiun oni uzas por vino; glaso da vino estas glaso plena je vino. ― Alportu al mi metron da nigra drapo (Metro de drapo signifus metron, kiu kuŝis sur drapo, aŭ kiu estas uzata por drapo). ― Mi aĉetis dekon da ovoj. ― Tiu ĉi rivero havas ducent kilometrojn da longo. ― Sur la bordo de la maro staris amaso da homoj. ― Multaj birdoj flugas en la aŭtuno en pli varmajn landojn. ― Sur la arbo sin trovis multe (aŭ multo) da birdoj. ― Kelkaj homoj sentas sin la plej feliĉaj, kiam ili vidas la suferojn de siaj najbaroj. ― En la ĉambro sidis nur kelke da homoj. ― „Da” post ia vorto montras, ke tiu ĉi vorto havas signifon de mezuro.
Wörter
mula veza -- oft
visite -- besuchen
speceju -- Theater
la moda -- Art und Weise, Manieren
balda -- bald
ja lu -- wer (Relativpronomen)
sé occupe con -- sich beschäftigen mit
mecanu -- Mechanik
mecanistu -- Mechaniker
la cimíca -- Chemie
cimícistu -- Chemiker
nuntisto -- Diplomat, Botschafter
nuntento -- Bote
name -- nennen
fysícisto -- Physiker
fotisto -- Fotograf
fote -- fotografieren
sende -- senden, schicken
fotu -- Foto
vinavitru -- Weinglas
úna vitra da -- ein Glas von (Maß)
plena -- voll
apporte -- bringen
la metra -- Meter
telonu -- Stoff
negra -- schwarz
ovumu -- Ei
riu -- Fluss
dúcenta -- 200
la cilometra -- Kilometer
marabordu -- Küste
masa da -- eine Masse
la harva -- Herbst
tepida -- warm
landu -- Land
sé sente -- sich fühlen
feliza -- glücklich
ja tempa -- wenn
la patie -- Leid
paraložentu -- Nachbar
oliga -- einige
alia -- irgendein
la significa -- Bedeutung
la mesa -- Maß
§ 33 Euralinga
Ma fratu na e mega, sedo il na e anca micra: il e meza fysa. Il e tal grosa ca il na pova diavade dia mia stena janu. Capilu e mui stena. La noča eva tal oscura ca mi poveva vide néló prae mia nazu. Esa olda panu e dura coma lapidu. Mala paedi ame a tormene animálói. Il sé senteva tal néfeliza ca il maladicía la díó in cu il natúría. Mi forta malestime esa nécortála homó. La fenetru longáda eva cludáta; mu culdía hó, sedo ma fratu prompa dénova abría hó. Recta voju e pla curta ca curva. La tablo ste šifa i iblamoda réversósa balda. Il ste epa la montu i cataspece ad epa la campu. Faindánu veneva ad in mia landu. Oni tal contrapedeva mó, ca mu maleva ma tota laboreó. La spozíno da ma patru e ma matru i la matrónu da ma fili. Nella cortu ste galéru con tria galíni. Ma sorelu e mui bela paedínu. Ma dodéru e bona viru. Mu vidía ta patrónó con lua quara filónéri i con ma filónínu. Lia stifpatru e ma bofratu. Mu habe bovéró i bovínó. La juna vidvínu dénova prospondía.
Esperanto
Mia frato ne estas granda, sed li ne estas ankaŭ malgranda: li estas de meza kresko. ― Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia mallarĝa pordo. ― Haro estas tre maldika. ― La nokto estis tiel malluma, ke ni nenion povis vidi eĉ antaŭ nia nazo. ― Tiu ĉi malfreŝa pano estas malmola, kiel ŝtono. ― Malbonaj infanoj amas turmenti bestojn. ― Li sentis sin tiel malfeliĉa, ke li malbenis la tagon, en kiu li estis naskita. ― Ni forte malestimas tiun ĉi malnoblan homon. ― La fenestro longe estis nefermita; mi ĝin fermis, sed mia frato tuj ĝin denove malfermis. ― Rekta vojo estas pli mallonga, ol kurba. ― La tablo staras malrekte kaj kredeble baldaŭ renversiĝos. ― Li staras supre sur la monto kaj rigardas malsupren sur la kampon. ― Malamiko venis en nian landon. ― Oni tiel malhelpis al mi, ke mi malbonigis mian tutan laboron. ― La edzino de mia patro estas mia patrino kaj la avino de miaj infanoj. ― Sur la korto staras koko kun tri kokinoj. ― Mia fratino estas tre bela knabino. ― Mia onklino estas bona virino. ― Mi vidis vian avinon kun ŝiaj kvar nepinoj kaj kun mia nevino. ― Lia duonpatrino estas mia bofratino. ― Mi havas bovon kaj bovinon. ― La juna vidvino fariĝis denove fianĉino.
Wörter
micra -- klein
meza -- halb
fysa -- wüchsig
grosa -- dick
diavade -- hindurchgehen
stena -- eng, schmal
capilu -- Haar
oscura -- dunkel
nazu -- Nase
olda -- alt (Sache)
dura -- hart
lapidu -- Stein
tormene -- foltern, quälen
maladice -- verfluchen
natúre -- geboren werden
malestime -- verachten
clude -- schließen
abre -- öffnen
dénova -- wieder, erneut
curva -- krumm
curta -- kurz
šifa -- schief
sé réverse -- umfallen, umstürzen
iblamoda -- vielleicht
montu -- Berg
cataspece -- hinabschauen
campu -- Feld
faindánu -- Feind
ad in -- in (Richtung)
contrapede -- behindern, hindern
male -- verschlechtern
spozíno -- Ehefrau
matrónu -- Großmutter
cortu -- Hof
galéru -- Hahn
galínu -- Henne
sorelu -- Schwester
dodéru -- Onkel
filónéru -- Enkel
filónínu -- Enkelin
stifpatru -- Stiefvater
bofratu -- Schwager
bovéru -- Stier
bovínu -- Kuh
vidvínu -- Witwe
prosponde -- sich verloben
§ 34 Euralinga
La cutílu e tal stumpa, ca mu na pova cute per hu la carnó i mu deba uze ma pošacutílu. Tu habe corcílu por décorce la boteló? Mu volía clude la janó, sedo mu faperdía la clefó. El combe sua capilói per silbera combu. Nella somera mi care per díversa faríli, i nella vintra mi slitene. Hádía e bela želea climúna, por esa mu prenósa ma slitenó i slitenósa. Per hacu mi hace, per segilu mi segile, per šovelu mi šovele, per cudrapinu mi cudre, per tondu mi tonde, per sonelnu mi sonelne, per pipu mi pipe. Ma scribamentu consiste dé incariu, sablariu, oliga plumi, grafapeni i incasorbamentu. Oni ponía prae mu manžamentó, cu consiste dé teleru, lofelu, cutílu, vitrétu por brandólu, vitru por vinu i telonétu. Epa scarpa scaleru il scendía al tegu del domu. Mu na sabe espalinga, sedo per helpe da vortáru espa-deuta mu tamen comprenía úmpoco ta pismó. Epa esa larga i herbóza campi graze mega cataláru, basisálo gregáru da belalana šafi.
Esperanto
La tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon kaj mi devis uzi mian poŝan tranĉilon. ― Ĉu vi havas korktirilon, por malŝtopi la botelon? ― Mi volis ŝlosi la pordon, sed mi perdis la ŝlosilon. ― Ŝi kombas al si la harojn per arĝenta kombilo. ― En somero ni veturas per diversaj veturiloj, kaj en vintro ni veturas per glitveturilo. ― Hodiaŭ estas bela frosta vetero, tial mi prenos miajn glitilojn kaj iros gliti. ― Per hakilo ni hakas, per segilo ni segas, per fosilo ni fosas, per kudrilo ni kudras, per tondilo ni tondas, per sonorilo ni sonoras, per fajfilo ni fajfas. ― Mia skribilaro konsistas el inkujo, sablujo, kelke da plumoj, krajono kaj inksorbilo. ― Oni metis antaŭ mi manĝilaron, kiu konsistis el telero, kulero, tranĉilo, forko, glaseto por brando, glaso por vino kaj telertuketo. ― En varmega tago mi amas promeni en arbaro. ― Nia lando venkos, ĉar nia militistaro estas granda kaj brava. ― Sur kruta ŝtuparo li levis sin al la tegmento de la domo. ― Mi ne scias la lingvon hispanan, sed per helpo de vortaro hispana-germana mi tamen komprenis iom vian leteron. ― Sur tiuj ĉi vastaj kaj herboriĉaj kampoj paŝtas sin grandaj brutaroj, precipe aroj da bellanaj ŝafoj.
Wörter
cutílu -- Messer
stumpa -- stumpf
uze -- gebrauchen
cute -- schneiden
per -- mit, mittels
carnu -- Fleisch
pošacutílu -- Taschenmesser
cocrílu -- Korkenzieher
corcu -- Korken
décorce -- entkorken
botelu -- Flasche
clude -- schließen
perde -- verlieren
clefu -- Schlüssel
combe -- kämmen
silbera -- silbern
combu -- Kamm
la somera -- Sommer
la vintra -- Winter
slitene -- Schlitten fahren, rodeln
farílu -- Fahrzeug
želea -- frostig
la climúna -- Wetter
hacu -- Hacke
hace -- hacken
segile -- sägen
segilu -- Säge
šovelu -- Schaufel
šovele -- schaufeln
cudre -- nähen
cudrapinu -- Nähnadel
tondu -- Schere
tonde -- schneiden
sonelnu -- Klingel
sonelne -- klingeln
pipu -- Pfeife
pipe -- pfeifen
scribamentu -- Schreibzeug
consiste dé -- bestehen aus
incariu -- Tintenfass
sablariu -- Streusandbüchse
plumu -- Feder
incasorbamentu -- Tintenlöscher, Tintenaufsauger
grafapenu -- Bleistift
manžamentu -- Geschirr, Besteck
teleru -- Teller
lofelu -- Löffel
vitrétu -- Gläschen
brandólu -- Brandy, Spiritus
telonétu -- Serviette
scarpa -- steil
scaleru -- Treppe
scende -- steigen
tegu -- Dach
espalinga -- spanisch
espa-deuta -- spanisch-deutsch
sabe -- wissen
vortáru -- Wörterbuch
tamen -- dennoch
úmpoco -- etwas
larga -- weit, breit
graze -- grasen, weiden
cataláru -- Viehherde
basisálo -- hauptsächlich
gregáru -- Herde
šafu -- Schaf
belalana -- mit schöner Wolle
§ 35 Euralinga
Tu parle sinsensó, ma amigu. Mu beve šajó con tortu i marmelu. Vodu e fluvažu. Mu na volía beve la vinó, dé cosa hu inhave alia susspeca blereó. Epa la tablu ste díversa dulsaži. In esa boteléti sé trove díversa acidi: vinacidu, sulferacidu, nitracidu i otra. Ta vinu e nur atroxa acidu. La acida da esa vinacidu e mui febla. Mu manževa bongusta ovumói. Esa mega alta na e natúra montu. La alta da esa montu na e mui mega. Ja tempa mu care a pau, mu néada prende con mi multa pacažó. Camisó, colabordu, brasabordu i cetera simila obžetói mi name lavó, oba ca hi na omnáda facúre dé linumafytu. Manžaželu e dulsa želáta leceru. La rica da esa homu e mega, sedo sua stupida e ancora pla mega. Li ame esa paedéró por ila bela i bonéma. Lia herona mui pleze mé. La tota epu del ozeru e coveráta dé svimenta folii i otra díversa alia fytári. Mu vive con li in mega amiga.
Esperanto
Vi parolas sensencaĵon, mia amiko. ― Mi trinkis teon kun kuko kaj konfitaĵo. ― Akvo estas fluidaĵo. ― Mi ne volis trinki la vinon, ĉar ĝi enhavis en si ian suspektan malklaraĵon. ― Sur la tablo staris diversaj sukeraĵoj. ― En tiuj ĉi boteletoj sin trovas diversaj acidoj: vinagro, sulfuracido, azotacido kaj aliaj. ― Via vino estas nur ia abomena acidaĵo. ― La acideco de tiu ĉi vinagro estas tre malforta. ― Mi manĝis bongustan ovaĵon. ― Tiu ĉi granda altaĵo ne estas natura monto. ― La alteco de tiu monto ne estas tre granda. ― Kiam mi ien veturas, mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo. ― Ĉemizojn, kolumojn, manumojn kaj ceterajn similajn objektojn ni nomas tolaĵo, kvankam ili ne ĉiam estas faritaj el tolo. ― Glaciaĵo estas dolĉa glaciigita frandaĵo. ― La riĉeco de tiu ĉi homo estas granda, sed lia malsaĝeco estas ankoraŭ pli granda. ― Li amas tiun ĉi knabinon pro ŝia beleco kaj boneco. ― Lia heroeco tre plaĉis al mi. ― La tuta supraĵo de la lago estis kovrita per naĝantaj folioj kaj diversaj aliaj kreskaĵoj. ― Mi vivas kun li en granda amikeco.
Wörter
la sinsensa -- Unsinn, Blödsinn
tortu -- Kuchen
marmelu -- Marmelade, Konfitüre
fluvažu -- Flüssigkeit
inhave -- enthalten
susspeca -- subspekt, verdächtig
la blere -- Eintrübung
dulsažu -- Süßigkeit
vinacidu -- Weinessig
sulferacidu -- Schwefelsäure
nitracidu -- Salpetersäure
atroxa -- abscheulich
febla -- schwach
bongusta -- wohl schmeckend
natúra -- natürlich
pacažu -- Gepäck
camisu -- Hemd
colabordu -- Kragen
brasabordu -- Manschette
cetera -- übrig
obžetu -- Objekt, Gegenstand
name -- nennen
simila -- ähnlich
lavu -- Wäsche
oba ca -- obwohl
linumafytu -- Flachs
manžaželu-- Speiseeis
želáta -- gefroren
leceru -- Naschwerk, Leckerbissen
la rica -- Reichtum
la stupida -- Dummheit
la bela -- Schönheit
la bonéma -- Güte
la herona -- Heldentum
pleze -- gefallen
epu -- Oberfläche
ozeru -- der See
covere -- bedecken
svime -- schwimmen
foliu -- Blatt
fytáru -- Gewächs
la amiga -- Freundschaft
§ 36 Euralinga
Patru i matru syna namúre genito. Petro, Anná i Elisabetá e ma fratusorelu. Senáru N. hádía vespera venósa a mi. Mu gratule telagrafa la juna spozáron. La prospondenti ste pa la žerteju. La patru da ma spozéro e ma bopatru, mu e ila bofilu, i ma patru e la bopatru da ma spozíno. Omnia geniti da ma spozéro e ma bogeniti, a sequa ila fratu e ma bofratu, ma fratu i sorelu e la bofratusoreli da ma spozíno. La spozíno da ma nevéru i la nevínu da ma spozíno e ma bonevu. Femu, cu cúre, e cúristu. La docistu visiteva hádía la docistói P.. Il na e lavisto. La fili, filóni i metafilóni da nataregu ei regeudi. Na omnia hebráni vivéni in Israelia. Cavaleudo e néraipa cavalo, galeudo e néraipa galo, boveudo e néraipa bovu, áveudo e néraipa ávo.
Esperanto
Patro kaj patrino kune estas nomataj gepatroj. ― Petro, Anno kaj Elizabeto estas miaj gefratoj. ― Gesinjoroj N. hodiaŭ vespere venos al ni. ― Mi gratulis telegrafe la junajn geedzojn. ― La gefianĉoj staris apud la altaro. ― La patro de mia edzino estas mia bopatro, mi estas lia bofilo, kaj mia patro estas la bopatro de mia edzino. ― Ĉiuj parencoj de mia edzino estas miaj boparencoj, sekve ŝia frato estas mia bofrato, ŝia fratino estas mia bofratino; mia frato kaj fratino (gefratoj) estas la bogefratoj de mia edzino. ― La edzino de mia nevo kaj la nevino de mia edzino estas miaj bonevinoj. ― Virino, kiu kuracas, estas kuracistino; edzino de kuracisto estas kuracistedzino. ― La doktoredzino A. vizitis hodiaŭ la gedoktorojn P. ― Li ne estas lavisto, li estas lavistinedzo. ― La filoj, nepoj kaj pranepoj de reĝo estas reĝidoj. ― La hebreoj estas Izraelidoj, ĉar ili devenas de Izraelo. ― Ĉevalido estas nematura ĉevalo, kokido ― nematura koko, bovido ― nematura bovo, birdido ― nematura birdo.
Wörter
syna -- zusammen
genito -- Eltern
fratusorelo -- Geschwister
senáro -- Herr und Frau (Anrede)
gratule -- gratulieren
telagrafa -- telegrafisch
spozáro -- Ehepaar
prospondentu -- Verlobte/r
žertejo -- Altar
bopatro -- Schwiegervater
spozéro -- Ehemann
spozíno -- Ehefrau
bogenito -- Schwiegereltern
a sequa -- also, folglich
bofratu -- Schwager
bofratusorelu -- Schwiegergeschwister
nevéro -- Neffe
nevíno -- Nichte
bonevíno -- angeheiratete Nichte
cúre -- pflegen, kurieren
círistu -- Krankenschwester, Pfleger
docistu -- Doktor
lavistu -- Wäscher
filónu -- Enkel
metafilónu -- Urenkel
nataregu -- König, Königin
nataregeudu -- Prinz, Prinzessin
hebránu -- Jude
Israelandu -- Israel
vive -- leben
néraipa -- unreif
galu -- Huhn
galeudu -- Küken
bovu -- Kuh
boveudu -- Kalb
ávo -- Vogel
áveudo -- Vogeljunges
§ 37 Euralinga
La navisti deba obaude al navašefu. Omnia loženti da landu e landáni. Viláni e po norma pla ruza ca dorfáni. La Parisánu e gauda homi. Mia provincašefu e severa, sedo justa. Mia vilu have bona polisistói, sedo na basta inerga polisašefói. Lutheristi i Calvinisti e cristenti. Deutáni i fransáni, ci lože in Ruscia, na e rusáni. Li e nélerta i naiva provincáni. La loženti da landu e synloženti, la loženti da vilu e synviláni, la supportenti da réliga e synréligenti. Mia regamentašefu e por sua soldistu coma bona patru. La zapatistu produce stifelói i zapatoi. La lignistu vende lignó, i la tablistu produce tablói, creslói i otra ligna obžetói. La furtentu nula adlinque in sua domu. La curóza maristu mortabevía nella maru. La scrivistu scrive librói. Mi have díversa servistói: cocistó, salistu, paedistu i privatacaristu. La ricánu have multa monetó. Stupidánó omnu bate. Fobentu fobe sua propa ombró. Li e mídicenti i malfamenti. Deaparlé al Santa Betulánu.
EsperantoLa ŝipanoj devas obei la ŝipestron. ― Ĉiuj loĝantoj de regno estas regnanoj. ― Urbanoj estas ordinare pli ruzaj, ol vilaĝanoj. ― La regnestro de nia lando estas bona kaj saĝa reĝo. ― La Parizanoj estas gajaj homoj. ― Nia provincestro estas severa, sed justa. ― Nia urbo havas bonajn policanojn, sed ne sufiĉe energian policestron. ― Luteranoj kaj Kalvinanoj estas kristanoj. ― Germanoj kaj francoj, kiuj loĝas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam ili ne estas rusoj. ― Li estas nelerta kaj naiva provincano. ― La loĝantoj de unu regno estas samregnanoj, la loĝantoj de unu urbo estas samurbanoj, la konfesantoj de unu religio estas samreligianoj. ― Nia regimentestro estas por siaj soldatoj kiel bona patro. ― La botisto faras botojn kaj ŝuojn. ― La lignisto vendas lignon, kaj la lignaĵisto faras tablojn, seĝojn kaj aliajn lignajn objektojn. - Ŝteliston neniu lasas en sian domon. ― La kuraĝa maristo dronis en la maro. ― Verkisto verkas librojn, kaj skribisto simple transskribas paperojn. ― Ni havas diversajn servantojn: kuiriston, ĉambristinon, infanistinon kaj veturigiston. ― La riĉulo havas multe da mono. ― Malsaĝulon ĉiu batas. ― Timulo timas eĉ sian propran ombron. ― Li estas mensogisto kaj malnoblulo. ― Preĝu al la Sankta Virgulino.
Wörter
navistu -- Matrose, Seemann
obaude -- gehorchen
navašefu -- Kapitän
landu -- Land, Staat
landánu -- Bürger
vilánu -- Städter
dorfánu -- Dorfbewohner
ruza -- schlau, listig
po norma -- normalerweise, in der Regel
gauda -- fröhlich
provincašefu-- Gouverneur, Ministerpräsident
severa -- ernst
justa -- gerecht
polisistu -- Polizist
inerga -- energisch
polisašefu -- Polizeichef
lutheristu -- Lutheraner
calvinistu -- Kalvinist
cristentu -- Christ
deutánu -- Deutscher
fransánu -- Franzose
Ruscia -- Russland
rusánu -- Russe
nélerta -- ungechickt, unbeholfen
provincánu -- Provinzler
naiva -- naiv
synložentu -- Mitbewohner, Miteinwohner
synvilánu -- Bewohner der gleichen Stadt
supportentu -- Unterstützer
synréligentu -- Anhänger der gleichen Religion, Konfession
regamentašefu -- Oberst
soldistu -- Soldat
zapatu -- Schuh
zapistu -- Schuhmacher
stifelu -- Stiefel
produce -- herstellen
lignistu -- Holzhändler
lignu -- Holz
vende -- verkaufen
tablistu -- Tischler
obžetu -- Objekt
furtentu -- Dieb
adlinque -- da lassen
curóza -- mutig
maristu -- Seemann
mortabeve -- ertrinken
scrivistu -- Schrifsteller
servistu -- Diener
cocistu -- Koch
salistu -- Zimmermädchen
privatacaristu -- Chauffeur
paedistu -- Kindermädchen
ricánu -- der Reiche
monetu -- Geld
stupidánu -- Dummkopf
fobentu -- der Fruchtsame
fobe -- fürchten
la ombra -- Schatten
mídicentu -- Lügner
malfamentu -- Klatschonkel, -base
deaparle -- beten
santa -- heilig
betulánu -- Jungfrau
§ 38 Euralinga
Mu caufía polla fili tablétó i oliga creslói. In mia landu na sé trove monti, sedo nur colini. Prompa meta la calde la fornu eva calda, meta úna hora hu eva jam nur tepida, meta dúa hori hu eva jam úmpoca tepidéta i meta tria hori hu eva jam tota fria. In somera mi trove la frešó in densa foresti. Il side pa la tablu i dorméte. Stena vojétu conduce tra esa campu a mia domu. Epa ila litso videvam gauda ridéten. Fonára oni cludía la (?), i la caroso caría a nella cortu. Esa na e úmpla pluve, sedo pluvónu. Megóna hundu poneva ad epa mu sua praepedói, i mu dé terora na sabeva có a face. Prae mia armeju steva mega serta da canoni.
Esperanto
Mi aĉetis por la infanoj tableton kaj kelke da seĝetoj. ― En nia lando sin ne trovas montoj, sed nur montetoj. ― Tuj post la hejto la forno estis varmega, post unu horo ĝi estis jam nur varma, post du horoj ĝi estis nur iom varmeta, kaj post tri horoj ĝi estis jam tute malvarma. ― En somero ni trovas malvarmeton en densaj arbaroj. ― Li sidas apud la tablo kaj dormetas. ― Mallarĝa vojeto kondukas tra tiu ĉi kampo al nia domo. ― Sur lia vizaĝo mi vidis ĝojan rideton. ― Kun bruo oni malfermis la ordegon, kaj la kaleŝo enveturis en la korton. Tio ĉi estis jam ne simpla pluvo, sed pluvego. ― Grandega hundo metis sur min sian antaŭan piedegon, kaj mi de teruro ne sciis, kion fari, ― Antaŭ nia militistaro staris granda serio da pafilegoj. ― Johanon, Nikolaon, Erneston, Vilhelmon, Marion, Klaron kaj Sofion iliaj gepatroj nomas Johanĉjo (aŭ Joĉjo), Nikolĉjo (aŭ Nikoĉjo aŭ Nikĉjo aŭ Niĉjo), Erneĉjo (aŭ Erĉjo), Vilhelĉjo (aŭ Vilheĉjo aŭ Vilĉjo aŭ Viĉjo), Manjo (aŭ Marinjo), Klanjo kaj Sonjo (aŭ Sofinjo).
Wörter
oliga -- einige
tablétu -- Tischchen
colinu -- Hügel
prompa -- sofort
la calde -- Heizen
fornu -- Ofen
calda -- heiß
tepida -- warm
tepidéta -- lauwarm
fria -- kalt
jam -- schon
nur -- nur
la somera -- Sommer
la freša - Frische
densa -- dicht
forestu -- Wald
dorméte -- schlummern
stena -- eng
vojétu -- Fußweg
campu -- Feld
conduce a -- führen zu
gauda -- fröhlich
ridéte -- lächeln
fonára -- geräuschvoll
carosu -- Kutsche
care -- fahren
cortu -- Hof
úmpla -- einfach
pluvu -- Regen
pluvónu -- Platzregen
megóna -- riesig
praepedu -- Vorderpfote
dé terora -- aus Angst
sabe -- wissen
la serta -- Reihe
armeju -- Heer
canonu -- Kanone
§ 39 Euralinga
Nella dreca climúna mia claido forta sé dreceva, por esa mu prenía broson i limpeva la claidon. Il sé palidía dé fobe i meta esa il sé rožía. Il prospondía con seníno Berta, meta tria mensi ósa la spoze; la spoze ósa nella nova cristadomo, i la spozafeste ósa nella domo da lia bogenito. Esa senáno tota sé stupidía i paedačía. Meta infecamorba oni brande vezóza la claidon del morbáno. Abádé ta fraton, dé cosa il diaturbe mos. El sé spozía con sua cuzéro, oba ca sua genito voleva spoze elon con otra persono. Nella aviva la želo i la snego melte. Proferé la medícon, dé cosa mo e morba. Il fería ad el exa Berlin mula libros. Ma dodéro na mortía per natúra morte, sedu il tamen na sé mortízía autu, i ancu mortízúría dé nélo; úna día, provagumenta pa la trenareli il cadía a sulla roti da carenta caróno i mortía. Mu na pendía ma šapelon ad epa la scrubo, sedu la vente déflaría la šapelon dé ma teto, i ho, fligenta, sé papendía ad epa la brancéto del scrubo. Sé sidé vo, senéro! La junviro alligía a mia armejo i curóza bataleva contra la faindáno.
Esperanto
En la kota vetero mia vesto forte malpuriĝis; tial mi prenis broson kaj purigis la veston. ― Li paliĝis de timo kaj poste li ruĝiĝis de honto. ― Li fianĉiĝis kun fraŭlino Berto; post tri monatoj estos la edziĝo; la edziĝa soleno estos en la nova preĝejo, kaj la edziĝa festo estos en la domo de liaj estontaj bogepatroj. ― Tiu ĉi maljunulo tute malsaĝiĝis kaj infaniĝis. ― Post infekta malsano oni ofte bruligas la vestojn de la malsanulo. ― Forigu vian fraton, ĉar li malhelpas al ni. ― Ŝi edziniĝis kun sia kuzo, kvankam ŝiaj gepatroj volis ŝin edzinigi kun alia persono. ― En la printempo la glacio kaj la neĝo fluidiĝas. ― Venigu la kuraciston, ĉar mi estas malsana. ― Li venigis al si el Berlino multajn librojn. ― Mia onklo ne mortis per natura morto, sed li tamen ne mortigis sin mem kaj ankaŭ estis mortigita de neniu; unu tagon, promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn de veturanta vagonaro kaj mortiĝis. ― Mi ne pendigis mian ĉapon sur tiu ĉi arbeto; sed la vento forblovis de mia kapo la ĉapon, kaj ĝi, flugante, pendiĝis sur la branĉoj de la arbeto. ― Sidigu vin (aŭ sidiĝu), sinjoro! ― La junulo aliĝis al nia militistaro kaj kuraĝe batalis kune kun ni kontraŭ niaj malamikoj.
Wörter
dreca -- dreckig
la climúna -- Wetter
claido -- Kleidung
broso -- Bürste
limpe -- reinigen
por esa -- deshalb
dé palide -- erbleichen
sé rože -- erröten
meta esa -- danach
prosponde -- verloben
la mensa -- Monat
la spoze -- Hochzeit
la spozafeste -- Hochzeitsfeier
cristadomo -- Kirche
bogenito -- Schwiegereltern
senáno -- Greis
sé stupide -- verblöden
paedače -- kindisch werden
la infecamorba -- Infektionskrankheit
morbáno -- der Kranke
vezóza -- oft
brande -- verbrennen
abáde -- entfernen, weg tun
diaturbe -- verwirren
mos -- uns (Akk. Pl)
sé spoze -- heiraten
spoze -- j-n verheiraten
cuzéro -- Cousin
persono -- Person
la aviva -- Frühling
želo -- Eis
snego -- Schnee
melte -- schmelzen
profere -- holen
medíco -- Arzt
morba -- krank
dodéro -- Onkel
trenarelo -- Eisenbahnschiene
tamen -- dennoch
natúra -- natürlich
sé mortíze -- sich umbringen
autu -- selbst
ancu -- auch
provagume -- spazieren
roto -- Rad
care -- fahren
caróno -- Waggon
šapelo - Kappe, Mütze
pende -- anhängen
sé papende -- sich anhängen
teto -- Kopf
déflare -- wegblasen
la vente -- Wind
brancéto -- Zweig
scrubo -- Busch, Strauß
flige -- fliegen
sé side -- sich setzen
senéro -- Herr (Anrede)
junviro -- junger Mann
allige -- beitreten
batale -- kämpfen
contra -- gegen
faindáno -- Feind
§ 40 Euralinga
Nella dume da oliga minádi mo audía dúa šuteos. La šutáde dumeva mui longáda. Mo saltescía dé epiprende. Mo salteva la tota día dé loco a loco. Lia pasadía parláde eva mui bela, sedu la mui mula parle fatigeva ilon. Tempa ca parlescíás, attendeo a aude alia novon, seda balda vidíam, ca sé baflíam. Il cante mui bela canten. La cante e jucunda occupe. La daimanto have bela candidon. Dúa candidesci da fulmine tracuría tra la oscura sielo. La domo, in cu oni lerne, e scolo, i la domo, in cu oni deuparle, e cristadomo. La cocisto side nella cocejo. La medíco sovete mé a vade ad in svetabadejo. Šopo, in cu oni vende sigaros, o salo, in cu oni tene sigaros, e tabacejo. Scatulo o alia obžeti, in ci oni tene sigaros, e sigarario. Canéto, ad in cu oni pone sigaron, tempa ca oni fume hon, e sigarateno. Scatulo, in cu oni tene penos, e penario. Nella candelateno e brandenta candelo. Nella pošo da mia pantóno mi porte monetarion, i nella pošo da mia palto mi porte papiratenon; pla mega papiratenon mi porte sulla braso. La ruscáni lože in Ruscia i la deutáni lože in Deutia.
Esperanto
En la daŭro de kelke da minutoj mi aŭdis du pafojn. ― La pafado daŭris tre longe. ― Mi eksaltis de surprizo. ― Mi saltas tre lerte. ― Mi saltadis la tutan tagon de loko al loko. ― Lia hieraŭa parolo estis tre bela, sed la tro multa parolado lacigas lin. ― Kiam vi ekparolis, ni atendis aŭdi ion novan, sed baldaŭ ni vidis, ke ni trompiĝis, ― Li kantas tre belan kanton. ― La kantado estas agrabla okupo. ― La diamanto havas belan brilon. ― Du ekbriloj de fulmo trakuris tra la malluma ĉielo. ― La domo, en kiu oni lernas, estas lernejo, kaj la domo, en kiu oni preĝas, estas preĝejo. ― La kuiristo sidas en la kuirejo. ― La kuracisto konsilis al mi iri en ŝvitbanejon. ― Magazeno, en kiu oni vendas cigarojn, aŭ ĉambro, en kiu oni tenas cigarojn, estas cigarejo; skatoleto aŭ alia objekto, en kiu oni tenas cigarojn, estas cigarujo; tubeto, en kiun oni metas cigaron, kiam oni ĝin fumas, estas cigaringo. ― Skatolo, en kiu oni tenas plumojn, estas plumujo, kaj bastoneto, sur kiu oni tenas plumon por skribado, estas plumingo. ― En la kandelingo sidis brulanta kandelo. ― En la poŝo de mia pantalono mi portas monujon, kaj en la poŝo de mia surtuto mi portas paperujon; pli grandan paperujon mi portas sub la brako. ― La rusoj loĝas en Rusujo kaj la germanoj en Germanujo.
Wörter
la dume -- Dauer
la mináda -- Minute
la šute -- Schuss
aude -- hören
la šutáde -- Schießerei
longáda -- lange
saltesce -- losspringen, aufspringen
la epiprende -- Überraschung
pasadía -- gestern
la parláde -- Rede
fatige -- ermüden
attende -- erwarten
sé bafle -- sich täuschen
balda -- bald
la cante -- Gesang
la occupe -- Beschäftigung
daimanto -- Diamant
la candida -- Schein
candidesce -- aufscheinen
la fulmine -- Blitz
oscura -- dunkel
tracure -- durchlaufen
lerne -- lernen
deuparle -- beten
cristadomo -- Kirche
scolo -- Schule
cocisto -- Koch
cocejo -- Küche, Kantine
sovete -- raten
svetabadejo -- Schwitzbad, Sauna
šopo -- Laden, Geschäft
vende -- verkaufen
sigaro -- Zigarre
tabacejo -- Tabakwarenladen
scatulo -- Schachtel
sigarario -- Zigarrenkiste
canéto -- Röhrchen
sigarateno -- Zigarrenhalter
peno -- Schreibstift
penario -- Etui
candelateno -- Kerzenhalten, Kerzenständer
canelo -- Kerze
brande -- brennen
pošo -- Tasche
pantóno -- lange Hose
monetario -- Geldbörse
papirateno -- Aktentasche
palto -- Mantel
braso -- Arm
ruscáno -- Russe
Ruscia -- Russland
deutáno -- Deutscher
Deutia -- Deutschland
§ 41 Euralinga
Stalo e flexibla, sedu ferumo na e fexibla. Vitro e frangibla i diavidibla. Na omna fytáro e manžibla. Ta parle e tota nékomprenibla i ta pismi e omnáda tota nélegibla. Naré mé ta némazelan, dé cosa bí poveo helpe té. Il mé réconteva histan tota nécredibla. Amés ta patron? Céa queste! Iblamoda na povóseo vene a tu hádía, dé cosa penseo, ca mesma havósam hádía gostános. Il e nécribla homo . Ta age e mui laudavala. Esa severa día restósa por mo omnáda memoravala. Ila spozíno e mui laboréma i sparména, seda el e anca parlača i clamača. Il e mui furesca i e exnerva vezóza per la pli micra micráda; tamen il e mui pordona, il na porte longáda la coleron i il na e venžéma. Il e mui credibla: pa la pli nécredibla affecádi, cus réconte léi la nécredibla homi, il prompa crede. Centimo, fenigo i copeco e monetúni. Sablo cadeva ad in ma oculi. Il e mui puréma, i úna staubúnon na trovósas epa ila claido. Úna pyrúna e basta por explaudíze polvon.
Esperanto
Ŝtalo estas fleksebla, sed fero ne estas fleksebla. ― Vitro estas rompebla kaj travidebla. ― Ne ĉiu kreskaĵo estas manĝebla. ― Via parolo estas tute nekomprenebla kaj viaj leteroj estas ĉiam skribitaj tute nelegeble. ― Rakontu al mi vian malfeliĉon, ĉar eble mi povos helpi al vi. ― Li rakontis al mi historion tute nekredeblan. ― Ĉu vi amas vian patron? Kia demando! kompreneble, ke mi lin amas. ― Mi kredeble ne povos veni al vi hodiaŭ, ĉar mi pensas, ke mi mem havos hodiaŭ gastojn. ― Li estas homo ne kredinda. ― Via ago estas tre laŭdinda. ― Tiu ĉi grava tago restos por mi ĉiam memorinda. ― Lia edzino estas tre laborema kaj ŝparema, sed ŝi estas ankaŭ tre babilema kaj kriema. Li estas tre ekkolerema kaj ekscitiĝas ofte ĉe la plej malgranda bagatelo; tamen li estas tre pardonema, li ne portas longe la koleron kaj li tute ne estas venĝema. ― Li estas tre kredema: eĉ la plej nekredeblajn aferojn, kiujn rakontas al li la plej nekredindaj homoj, li tuj kredas. ― Centimo, pfenigo kaj kopeko estas moneroj. ― Sablero enfalis en mian okulon. ― Li estas tre purema, kaj eĉ unu polveron vi ne trovos sur lia vesto. ― Unu fajrero estas sufiĉa, por eksplodigi pulvon.
Wörter
stalo -- Stahl
flexibla -- biegsam
ferumo -- Eisen
frangibla -- zerbrechlich
diavidibla -- durchsichtig
manžibla -- essbar
la parle -- Sprechen
nécomprenibla -- unverständlich
nélegibla -- unleserlich
réconte -- erzählen
la némazela -- Unglück
helpe -- helfen
la hista -- Geschichte (Erzählung)
nécredibla -- unglaublich
céa -- was für ein
la queste -- Frage
mesma -- selber
gostáno -- Gast
la age -- Tat, Handlung
laudavala -- lobenswert
reste -- bleiben
memoravala -- denkwürdig
severa -- ernst
laboréma -- arbeitssam
clamača -- krakeelend
parlača -- geschwätzig
furesce -- aufbrausen, in Wut geraten
la micráda -- Bagatelle
exnerva -- gereizt
pordona -- nachsichtig
venžéma -- rachsüchtig
la affecače -- Affäre
centimo -- Cent, Centime
fenigo -- Pfennig
copeco -- Kopeke
monetúno -- Geldstück, Münze
sablo -- Sand
oculo -- Auge
staubúno -- Staubkorn
basta -- genug
polvo -- Pulver
explaudíze -- zur Explosion bringen
§ 42 Euralinga
Omni conveníami, por praeparle mui severa resan, seda na povím attinge alia résultan, i disvadím. Un némazela vezóza conjunge la homos, i un mazela vezóza disage los. Disrumpíami la pismon i dispergíami hua stecos in omnia gono del salo. Il mé donía moneton, seda rédonío hon prompa ad il. La solo résole nella clara vodo del rio. Dicío al noblarego: vua supera, ... senéro D. La suffixa "um" na have défina significan, i por esa la mui poca vortas con "um" oni deba lerne, coma úmpla vortas. Por exprena:... Éma plenózíami ila opten. Pa mala climúna oni pova facila frióze. La sana, sana, la sane, sane, sé sane, sanála, sanárejo, sanafica, vulnasane, sanita, sanitisto, la morba, morba, morbe, sé morbe, morbáno, morbóna, morbéta, morbelne, morbafica.
Esperanto
Ni ĉiuj kunvenis, por priparoli tre gravan aferon; sed ni ne povis atingi ian rezultaton, kaj ni disiris. ― Malfeliĉo ofte kunigas la homojn, kaj feliĉo ofte disigas ilin. ― Mi disŝiris la leteron kaj disĵetis ĝiajn pecetojn en ĉiujn angulojn de la ĉambro. ― Li donis al mi monon, sed mi ĝin tuj redonis al li. ― Mi oriras, sed atendu min, ĉar mi baldaŭ revenos. ― La suno rebrilas en la klara akvo de la rivero. ― Mi diris al la reĝo: via reĝa moŝto, pardonu min! ― El la tri leteroj unu estis adresita: al Lia Episkopa Moŝto, Sinjoro N.; la dua: al Lia Grafa Moŝto, Sinjoro P.; la tria: al Lia Moŝto, Sinjoro D. ― La sufikso «um» ne havas difinitan signifon, kaj tial la (tre malmultajn) vortojn kun «um» oni devas lerni, kiel simplajn vortojn. Ekzemple: plenumi, kolumo, manumo. ― Mi volonte plenumis lian deziron. ― En malbona vetero oni povas facile malvarmumi. ― Sano, sana, sane, sani, sanu, saniga, saneco, sanilo, sanigi, saniĝi, sanejo, sanisto, sanulo, malsano, malsana, malsane, malsani, malsanulo, malsaniga, malsaniĝi, malsaneta, malsanema, malsanulejo, malsanulisto, malsanero, malsaneraro, sanigebla, sanigisto, sanigilo, resanigi, resaniĝanto, sanigilejo, sanigejo, malsanemulo, sanilaro, malsanaro, malsanulido, nesana, malsanado, sanulaĵo, malsaneco, malsanemeco, saniginda, sanilujo, sanigilujo, remalsano, remalsaniĝo, malsanulino, sanigista, sanigilista, sanilista, malsanulista k. t. p.
Wörter
convene -- zusammenkommen
praeparle -- besprechen
la résulta -- Resultat, Ergebnis
la resa -- Angelegenheit
attinge -- erreichen
disvade -- auseinandergehen
la némazela -- Unglück
la mazela -- Glück
disage -- auseinandertreiben
conjunge -- vereinigen
disrompe -- zerreißen
dissperge -- zerstreuen
gono -- Ecke
steco -- Stück
solo -- Sonne
résole -- zurückstrahlen, sich spiegeln
rio -- Fluss
noblarego -- König
vua supera -- Eure Hoheit
la suffixa -- Suffix, Endung
lerne -- lernen
úmpla -- einfach, simpel
la significa -- Bedeutung
la opte -- Wunsch
frióze -- sich erkälten
la sana -- Gesundheit
sana -- gesund
la sane -- Gesundung
sane -- gesund machen
sé sane -- gesunden
sanejo -- Krankenhaus
sanála -- gesundheitlich
sanárejo -- Sanatorium, Klinik
sanafica -- gesundheitsfördernd
vulnasane -- verheilen, zuheilen
sanita -- sanitär
sanitisto -- Sanitäter
la morba -- Krankheit
morba -- krank
morbe -- krank machen
sé morbe -- erkranken
morbáno -- Kranker
morbóna -- schwerkrank
morbéta -- unpässlich, unwohl
morbelne -- kränkeln
morbafica -- krankmachend
morbéma -- anfällig, krankheitsanfällig
0 Kommentare:
Kommentar veröffentlichen